Mirjam Slokker

Coaching en blogs

Het is geven en geven

Taal zit vol met wijsheid. Vooral de uitdrukkingen en gezegden. Ze hebben een bepaalde tijdloze vanzelfsprekendheid. ‘Het kan vriezen, het kan dooien.’ ‘Gezelligheid kent geen tijd.’ ‘Komt men over de hond, dan komt men over de staart’. Zo is het maar net. Geen speld tussen te krijgen.

(ok, ik neem nu het risico dat je afhaakt om de laatste uitdrukking te googelen, maar blijf hangen, en ja: hij bestaat echt)

Waar ik wel even een speld tussen wil steken, is de uitdrukking ‘Het is geven en nemen.’ Op het eerste gezicht een prima uitdrukking. In het leven heb je soms wind mee en soms wind tegen. En geven hoort erbij. Geven is leven, zou ik bijna willen zeggen. Het voelt lekker om te geven en lekker om te krijgen. Win-win. Geven kun je aan een ander maar ook aan jezelf. Hoe meer je jezelf gunt, hoe meer overvloed je ervaart en hoe meer je te geven hebt aan een ander. En andersom natuurlijk. Als je jezelf een behoefte ontzegt, wordt geven ook een stuk lastiger. Ze zeggen in het vliegtuig niet voor niets dat je eerst je eigen zuurstofmasker moet opzetten en dan je kind moet helpen. Dat zou een uitdrukking moeten worden! ‘Men neme terstond het masker ten hoofde, alvorens de zijnen te redden op hoogte’. Of meer van deze tijd: ‘Wie een echte held wil zijn, zorgt voor zuurstof naar z’n brein'.

Anyway, dat ‘nemen’, daar is iets mee. Daar wringt voor mij de schoen, zullen we maar zeggen. Het klinkt als: ik heb gegeven en daarmee iets terugverdiend, en dat neem ik nu. Eén ding is dan zeker: het is je niet gegeven. Want je eigent het je toe. Het ‘geven’ was blijkbaar onderdeel van een transactie. Op zich niks mis mee, maar dan is de uitdrukking ‘Voor wat hoort wat’ transparanter. Geven is belangeloos. Je geeft omdat je dat wilt en je verwacht niets terug. Je bent dus ook niet teleurgesteld als het je niets oplevert. Een gegeven paard kijk je niet in de bek, maar dankbaarheid laat zich niet afdwingen.

Ik denk dat veel relaties die onder druk staan, last hebben van het ‘geven en nemen’-syndroom. Dat patroon verloopt ongeveer zo: ik vind dat er iets niet lekker zit tussen mij en de ander. Ik besluit mijn beste beentje voor te zetten en een welwillend gebaar te maken richting de ander. Ik voel mij even beter omdat ik over mijn eigen schaduw heen gestapt ben. Ik heb ‘gegeven’. Nu moet de ander over de brug komen, vind ik, zodat de rekening vereffend kan worden. Als de ander nu terugkomt met iets, heb ik dat dus al ingecalculeerd. Als de ander niet terugkomt met iets, ben ik teleurgesteld of boos. De ander doet het dus bij voorbaat niet goed, of hooguit conform verwachting. Voelt zich misschien wel geforceerd iets terug te doen, maar echt van harte gaat het niet. Dat merk ik natuurlijk en daar baal ik vervolgens weer van. Mijn 'gebaar' maakt de situatie er dus niet beter op, maar complexer. En dat is niet vreemd. Relaties floreren niet wanneer de balans continu moet worden opgemaakt.

Om eruit te komen moet je naar een ‘geven en geven’-situatie. Ga eerst jezelf geven wat je bij de ander zocht. Als je vindt dat de ander je meer moet waarderen, waardeer jezelf dan meer. Als je je overvraagd voelt, gun jezelf dan rust. Zorg voor jezelf zodat je je goed voelt en je vanuit dat gevoel de ander oprecht iets kunt gunnen.

En als je echt iets nodig hebt van de ander kun je natuurlijk ook vragen. Ja, een ongelofelijke open deur. Maar in de praktijk wurmen we ons doorgaans liever door het ‘ik geef het goede voorbeeld en dan MOET de ander wel volgen’-raampje. Ik heb ook van die raampjes thuis en je komt er toch nooit helemaal lekker door naar binnen. Bovendien tocht er vaak een ‘erg jammer dat je dit niet uit jezelf hebt begrepen’-windje doorheen. Val liever met de deur in huis, vraagt en gij zult ontvangen. Of niet natuurlijk. Want wie vraagt wordt soms overgeslagen en zal in ieder geval met het antwoord moeten leven. Enfin, van een beetje duidelijkheid is nog nooit iemand slechter geworden.

Als je echt wilt geven, geef dan dus eerst jezelf en dan de ander. Om de daad bij het woord te voegen stel ik voor de uitdrukking 'Het is geven en nemen' per ommegaande te veranderen in ‘Het is geven en geven’. En laten we ook een gekuisde Nederlandse vertaling toevoegen van de Engelse uitdrukking ‘Assumption is the mother of all f#&k-ups.’ Veel wijzer dan dat wordt het niet. Neem dat maar van mij aan. Liever goed gejat dan slecht bedacht.